2017(e)ko apirila 21, ostirala

KUTXA AZKARRA DENEAN




Batzuetan harrotasunarekin mintza daiteke kazetaritzaz. Batzuetan lankide batzuen lana mirets daiteke eta eredutzat har daiteke. Batzuetan kazetari baten galderak  garrantzizkoak bihur daitezke errealitatea konprenitzeko eta agian aldarazteko. Batzuetan  telebista programa bat artelanaren mailara iristen da eta horrenbestetan “kutxa alua” izendatua izaten den horrek “kutxa azkarra” izena merezi du.
Gaur egun eskura daukagun eskaintzaren artean “Salvados” da , nire uste makalean, adibiderik sendoena.
Asko dira aipagarriak izan diren atalak. Ahaztezinak Jordi Pujol, Arnaldo Otegi edota Jaume Matasi egindako elkarrizketak. Jordi Evolek gonbidatuei informazioak ateratzeko duen gaitasuna, ez da, askotan ikusten direnetakoa. Ukaezina da kazetari honek erakusten duen lidergoa, baina garbi dago, baita ere, lantalde tinko bat atzetik duela.
Martxoaren hemeretzian aitatasunari buruzko saio bat prestatu zuten. Hiru elkarrizketa ezberdinekin osaturik zegoen. Lehenengoan Evolek borrero baten alabarekin hitz egin zuen, frankismo garaian izandako azkenetarikoa. Emakume hori bere aitaren zereginaz jabetu zen eskolan “hiltzailea zara, zure aita bezala!” oihukatu ziotenean. Harrezkero, bere bizitza osoa markatua geratu zen eta horrenbeste maite zuen aitaren lana ulertzea hartu zuen helburu.
Lehenengo gertaera hau erakargarria bazen ere, bigarrena ez zen atzean geratu. Hilzorian zegoenean Burgosko hiritar batek honako harribitxi hau aitortu zion semeari: “Jakin behar duzu zu ez zarela nire benetako semea, adoptatua baitzara”. Handik aurrera, eta egoera berdinean zegoen beste tipo batek lagundurik, ikerketa sakonean arituko zen bere benetako jatorria ezagutzeko. Emaitza ikaragarria suertatu zen: lapurtutako umeak ziren biak, eta, moja eta mediku batzuen azpikeria zela medio egin ziren adopzioak.
Bazirudien lehenengo bi erreportaje hauek gaindiezinak izango zirela, baina oraindik ere bazuten beste karta bat mahukapean: Juan Pablo Escobar, historian zehar izan den droga-trafikatzailerik handienaren semea. Tipoa nazkatua dago “Narcos” izeneko tele-saioan bere aitari buruz ematen den irudiaz, nolabait goraipatzen ari direlako. Bere bizitzaren egiazko kontakizunak ez du mitifikaziorako lekurik uzten.
Hasieratik bukaeraraino txapela kentzeko programa izan zen hori. Kazetaritza fakultateetan ikasteko modukoa. 
“La Sexta”-n emititzen den saio honetan, azken bi ataletan populismoaren gorakada aztertzen jardun dute. Honako gai hauek ukitzerakoan erabiltzen diren aurreiritzietatik urrun, programa honen egileen proposamena oso ausarta izan zen. Estatu Batuetan eta Frantzian aukeratutako iritziak ez ziren -beste horrenbeste lanetan ikusi dugun legez- edozein mitinetan erraz lor daitezkeen zaletu amorratuenenak. Donald Trumpen garaipena eta Marine Le Penen gorakada ulertu nahian, “Salvados” lantaldekoak boto emaile adimentsuaren bila joan ziren. Entzuten diren argudioak ez ziren bat batean alde edo kontrako jarreran jartzen zaituztenak, errealitatea hobeto ulertzen laguntzen dutenetakoak baizik.
Batzuetan bai, ni teleikusle azkartzat hartzea gustuko dut. Franco Battiatok ezin hobeto azaldu zuenez: “Ez dut nahi telebistan babalore-jendea ikusi ni azkarra sentiarazteko, jende azkarra ikusi nahi dut ni babalore sentitzeko”.

2017(e)ko apirila 11, asteartea

KOLORETAKO BETAURREKOAK

Nire inguruan dabiltzan feminista ugarik animaturik, betaurreko moreak jantzi nituen. Ezaguna izan arren, amesgaiztoa ezin gogorragoa egin zitzaidan: ablazioa, feminizidioak, gutxiago kobratzea lan berdina egiteagatik, trafikoa, gauza bihurtzea, emakumearen gorputza publizitatean erabiltzea, matxismoaren ondorioak, ... hori dena elkarrekin ikustea tamalgarria zen gero, gizonezkoa izatearen lotsa sentitzeko modukoa.
Gero antiojo gorriak ipini nituen eta susmatu nuenez, panorama ez zen batere hobetuko: munduko aberastasunaren erdia biztanleen ehuneko bataren esku dago eta joera, urtez urte, desoreka honen handitzea da. Karl Marx bera agertu zitzaidan bere jakineko teoriak errepikatuz: “aspaldian idatzi nuen eta gertaerak nirekin bat datoz, kapitalaren joera monopolioa da, aberastasuna gero eta esku gutxiagotan biltzen da. Munduko langileen batasuna ezinbestekoa da kapitalaren diktadura gainditzeko, kapitala nazioarte mailan gero eta indartsuago bilakatzen baita. Kapitalismoak ez du mugarik, sozialismoaren aldeko borroka irtenbide bakarra da munduko langileontzat...”
Nire esku zeuden modelo guztiak  probatzeari ekin nion. Ortzadar-koloretako betaurrekoak ziren hurrengoak. Uff, azken urteotan zenbait estatutan egoera hobetu den arren, hor agertu ziren marjinazioak, jazarpenak, burlak, Iranen eta beste hainbat herrialdetan ohikoak diren urkatzeak, ekintza transfobikoak...
Jarraian betaurreko berdeak saiatu nituen. Ikaragarria. Gure planeta zaharra pikutara doa etengabe eta ezer gutxi egiten dugu ekiditeko. Gobernurik boteretsuenek uko egiten diote berotze globalari, arazoa eurena izango ez bailitzan, eta bitartean 150 espezie desagertzen ari dira egunero gizakiaren erruagatik. Ez ote gara gu munduaren benetako minbizia?
Mezu ezberdineko kolore baten bila, betaurreko urdinak janztea erabaki nuen. Eskuinaren bertsioa edo. Bat batean, publierreportaje ederra agertu zitzaidan sudurraren aurrean. Merkatu librea guztiaren irtenbidea omen zen. Beste edozein alternatiba -frogatu denez- porrot egitera kondenaturik zegoen. Gobernuen zereginak ez du izan behar merkataritzari askatasuna erraztea besterik. “Ez gaitezen engaina, denok aberatsak izan nahi dugu, eta hori kapitalismoan bakarrik lor daiteke, horixe baita gizakion naturarekin bat egiten duen sistema bakarra” esaten zuen irribarretsu esatari ponpoxoak... Kaka zaharra, urdinak baino, horiek arrosak ziren.
Etsipenaren atzaparretan jausi baino lehenago, nire betiko betaurreko beltzak berreskuratu nituen. “Rock- betaurrekoak”, Burning taldekoek deitzen zituzten eran: “Chupa de cuero/ Gafas de Rock/ ¡Uah!, me siento mejor”. Eta bai. Egia esan, ez zen oso garbi ikusten, baina itzalen artean sumatzen zena, ez zen behintzat horren apalgarria izan. Gibson baten nota bortitzek dantza egitera gonbidatu ninduten eta nire artikulazio guztiak askatzen nituen heinean, gainerako betaurrekoekin ikusitakoa ahaztea lortu nuen behintzat.  Bai, banekien munduko zarama guztiak hor jarraituko zuela, baina une zoriontsu horietan, Pedro Juan Gutierrez, kubatar idazlearen hitzak behin eta berriz errepikatzen ziren nire baitan: “Bizitza komedia hutsa da eta errepikatu behar da egia bihurtu arte. Bizitza komedia hutsa da. Bizitza komedia hutsa da...”      




  


2017(e)ko apirila 5, asteazkena

HEROINA EZTABAIDAN


Tamalez, gaur egungo kazetaritzan gutxitan ikusten da, baina aurrez aurreko tirabirak oso gustuko izan ditut betidanik. Ez, ez naiz ohiko tertuliatan izaten diren oilategiez mintzatzen ari, aspaldian hedabideetan sarritan disfrutatzen genituenez baizik.
Gogoan ditut, esate baterako, bere garaian Savater-ek eta Sádaba-k izan zutena edo Marcelino Camacho versus Nicolas Redondo edota Emilio Romerok eta Eduardo Haro Ibarsek, frankismo osteko telebista publikoan eskaini zuten polemika.
Bernardo Atxagak eta Jon Juaristik ere, oso buruz buruka interesgarria izan zuten, orain dela zenbait urteko “la Risa de Bilbao” ekimenean.
Horrelakoetan, bi iritzi ezberdineko pertsonaiek bakoitzaren argudioak defendatzeko aukera dute inolako sarerik gabe. Asko jota ere, bitartekari bat egon daiteke, eztabaidaren gaiak ordenatzeko eta denbora zuzentasunez banatzeko.
Gure irrati publikoan ere, horietako bat izan dugu berriki. Juan Carlos Usó eta Justo Arriola ikerlariek liburu bana argitaratu dute gai berberaren inguruan. Baina gaia berdina izanik, bakoitzaren tesiak zeharo ezberdinak dira.
Norgehiagoka sarean hasi zen. Usó kataluniarraren ustez, Estatua heroinaren zabalkuntzaren atzetik zegoela dioen teoria ez dago frogatzerik. Arriola, ordea, euskal gazteak asaldatzeko zuten joera suntsitzeko plan bat zegoelakoan dago.
Bion ikerketak bi liburutan gauzatu dira: “¿Nos matan con heroina?” Uso kataluniarrarena eta “A los pies del caballo” Elgoibarko Arriolarena.
Beste eztabaidetan ez bezala, honetan ez zen erraza horietako bati bakarrik arrazoia ematea. Arriolak egundoko lana egin du lekukotzak bilduz. Argi dago -eta Usok ez du ukatzen- zenbait kuarteletan heroinarekin trafikatu egin zela, eta, ez dira gutxi intentzio politikoarekin egin zenaren testigantzak. Baina bestalde, argi dago -eta hau da, gehienbat, Juan Carlosek azpimarratzen duena- eskaintzarekin batera izugarrizko eskaera ere bazegoela eta bigarren faktore hau ezinbestekoa izango litzatekeela laurogeiko hamarkadan gertatu zenari azalpen zehatza bilatzerakoan.
Edonola ere, eztabaida oso era lasaian eta eraikitzailean garatu zen eta berriro ere halakoak zein interesgarriak eta beharrezkoak diren frogatu zuten biek.
Debateari bukaera emateko, Xabier Garcia Rasdem gidariak ondorioak ateratzeko gonbitea egin zien eta honako hauek izan ziren:
Justo Arriola: Ondorioztatu daiteke zenbait poliziek eta guardia zibilek heroina trafikatu zutela Euskal Herrian eta ez zen ikerketak egiteko borondaterik izan, adibidez “Navajas txostena”, guardia zibilak saboteatua izan zen, turkiar trafikari damutuari uko egin zioten eta Arrasateko afera hutsean geratu zen.  Nolatan lor daiteke orduan frogarik?
Juan Carlos Usó: “Heroinaren zabalkuntza  estatuari leporatzea defendaezina da, hori eskaintzan bakarrik oinarritzea baita. Hau ez da zerbait berria. Prentsan agertu zen drogaren kontrako aurreneko kanpaina Espainian, lehenengo mundu gerra garaian gertatu zen. Garai hartako artikuluen titulua hau izan zen: ‘Gizartearen pozoitzaileak’ eta orduan errudunak farmazeutikoak omen ziren, kontsumitzaileak baionetaz eramanda joan balira bezala... eta ez zen horrela”.
Bi jarrera, bi liburu eta datu asko. Eta entzule bakoitzak bere ondorioak atera ditzala. Zergatik bihurtu da horren zaila honelakoak maizago antolatzea? Nik behintzat, eskertuko nuke.     

2017(e)ko martxoa 28, asteartea

ENE TOKATA ETA BIOK

Gaur izango balitz bezala gogoratzen dut unea: anaia zaharrenaren aspaldiko eskaera zen eta azkenean, eskolan nota apartak eskuratuta, ama maleta tipoko disko-jogailuarekin agertu zen etxean. Zortzi urte besterik ez nuen izango, baina bizi-bizirik ditut une haiek gogoan. Aparailu berriarekin batera, dendariak aholkatutako singleak zetozen: Nada izeneko abeslari italiarraren 'Hace Frio Ya'/ 'La Golondrina', Elvis Presleyren 'Spinout' izeneko abestia (oso ona, nahiz orduz geroztik inoiz ez dudan etxetik kanpo entzun) eta V Dimension beltzen talde batena, 'Hair' musikalaren kanta nagusiak egiten.
Thomas Mannen 'Mendi Magikoa'-ren atal batean, Hans Castorp protagonistak gramofonoaren aurkikuntza epifania izango bailitzan deskribatzen du. Guztiz identifikaturik sentitu nintzen atal horrekin. Hiru disko horietako noten laguntzaz, irudimenaz egiten nuen hegan, gurasoen pazientzia behin eta berriz helmugaraino eramanez.
Diskoen bilduma handituz joan zen, gehienetan singlearen itxuraz. Shoking Blue, Chicago, Creedence Clearwater Revival, Simon & Garfunkel, Led Zeppelin...

Hurrengo hilabeteetan ohikoak bihurtu ziren anaiaren lagunarteko entzunaldiak. Bakoitzak bere azken harribitxia gehituz. Abestiak aditzen zituzten bitartean iritziak eta batzuetan eztabaidak zetozen. Ni gonbidatzen ez ninduten arren, beti nengoen hor nonbait, ezkutuan, diskoen azalak zehatz-mehatz miatzen. Musika motak eta artistak, askotan, bandera bihurtzen ziren, norberaren nortasunaren ispilu. Norbait Beatles «bigunak» zirela esatera ausartzen bazen, beste batek Rolling Stones-ekoak «marikoiak» zirela esango zuen, eta bitartean, tokatan, hirurogei eta hirurogeita hamargarren hamarkadako musika aparta bueltaka zebilen etengabe.
Egunen batean lagunartekoak musika entzuteaz nekatu ziren eta Pedro anaiaren disko-jogailua eta plastikozko harribitxiak lotan geratu ziren luzaroan.
Urteak pasa ziren eta umemoko honen ahotsa aldatu zen, haren aurpegian zaldarrak loratzen ziren neurrian. Gaztaroaren tristurak ate joka ziren etengabean.
Egun batean, ia ia oharkabean, ganbararen bazter batean deskubritu nuen. Ahaztutako disko-jogailua. Binilo eder horiek berriro orrazpean jartzerakoan, munduan zeuden gainerako gauza guztiak bat-batean desagertu ziren. 'Bettor-Dual' markako maletatxo magiko hori lagunik kuttunena bihurtuko zen hurrengo urteetan zehar.
Iraganari begira, gustuko dudan nire irudi bat aukeratzekotan, horixe bera da: bazkalosteko musika entzunaldi bakartiak, kaleko jendea eta trafikoa begiesten nuen artean.
Denbora pasa ahala, klasean ni bezalako beste hainbat zonbi zeudela deskubrituko nuen eta anaiaren koadrilan gertatzen zen legez, gure artean ere hasi ziren banderak sortzen: Beatlemaniakoak, Rollinzaleak, sinfonikoak, folkyak, teknoak... gure baitan bagenekien estilo guztietan disfrutatzerik bazegoela, baina gaztaroa ez omen zen moderaziorako asmatua.
Etorriko ziren gero, askoz musika-kate hobeak, HI-FI, sistema estereofonikoa, kuadrafonikoa, compact-disc, laser-disc eta nahi beste tresneria, baina nire zalantzetako itsasoan zerbait argi badago, hauxe da: maletazko tokata horrekin baino, ez dut sekula musikarekin gehiago disfrutatuko.


2017(e)ko martxoa 26, igandea

HITZALDI BAT BARTZELONAN




Hitzaldia Bartzelonan. Hango Unibertsitate Autonomotik deitu zidaten: “Bai, Roberto, Spannabis izeneko azokan izango litzateke. Ikusiko duzunez oso jendetsua da, baina mintzaldietan, hain zuzen ere, ez dugu lortu erakargarriak izatea. Aurten profil ezberdineko hizlariak ekartzea pentsatu dugu...”. “Profil ezberdineko” izenen zerrendan, ezaguna egiten zait hau: Amarna Miller, Podemoseko “porno-star”, iragarki bati esker oso ospetsu bihurtu zena, iazko Erotismo Azokan.
Ostegun arratsaldean da hitzaldia eta ostegun goizerako hirian nago. Emakumezko taxilari batek hoteleraino eramaten nau biharko egunik egongo ez bailitzan (edo hobeto esanda, biharko egunik izatea gutxi inporta balitzaio bezala) . “Hotel dulce hotel”. Noizean behin, globalizazioaren seme sentitzea ez dago gaizki. Dutxa ederra hartzen dut , telebistan BBC kanalaren berriak entzuten ditudan bitartean.
Gainerako beste zenbait hizlarirekin geratua nago bazkaltzeko, azokatik gertu dagoen jantoki batean. Egoitza Cornellá auzoan dago, nire buruko unibertsoan “La Banda Trapera del Rio”, “Estopa” eta Jordi Evole-ren jaioterria. Baina Traperoen “Ciutat Podridak” ez du inondik ere horren ustela ematen. Egundoko bulego eraikinez josita dago zonaldea. Geroago, “bloke berdeak” auzoaren bestaldean daudela azalduko didate. Jantokiko mahaian  nirekin bilduta daudenak unibertsitateko irakasleak dira, baina kanpotik ikusita, beteranoen rock talde bat ematen dute. Bost minuturen buruan, badirudi aspaldiko lagunak garela.
Azokan sartzean andrazko hizlariekin biltzen gara. Aurkezpenak, musuak... Ehunka postutan biltzen den jendetza artean, ozta-ozta jotzen dugu aurrera. Edariak, aldizkariak, espartinak, pipak... kalamuarekin zerikusirik duen guztia erakusketa erraldoi batean. Hori bai, stand bakoitzean neska katxarro bat aurre aldean, bertoko  zorabioa areagotuz.
Azkenean entzungelara heltzen gara. Seigarren hizlaria naiz. Marta Trigo, Virginia Montañés eta Amarna Miller “Sexua eta Kalamua” izenburuko tartean daude. Gero gure txanda dator: “Kalamua, Musika eta Kontrakultura”; Antoniu Llort Suárez eta David Pere Martínez Oró hizlariekin batera mahaian.
Hasieratik susmoa dut emakumezkoen gaia askoz erakargarriago izango dela. Sexu tantrikoa, kalamuaren erabilera sexurako... Amarna “aktore porno baino askoz gehiago” bezala aurkeztua da, baina inork ez digu zehazten “askoz gehiago” hori zer den. Bere berbaldiari esker, Kalifornia eta Espainia artean bizi dela jakingo dugu, “porno egiteko drogak ez ditugula erabiliko” sinatu behar dutela eta Kalifornia “gure herrialdea  baino askoz sutsuago dela kalamuaren legalizazioaren aldeko borrokan, Espainia marka zuri bat besterik ez dela”.
Gizonezkoen txanda hasi baino lehenago atsedenalditxo bat. Publikoaren erdia ez da itzuliko. Gurean musika da nagusi. Gure gaiak, antza, ez du aurrekoarekin konparatzerik arreta erakartzeko orduan. Berrogei bat lagun geratzen dira hor, gure txapa entzuteko prest.
Nire hitzaldian, drogen gaiak, trantsizio garaitik hona nolako tratamendua izan duen aztertu nahi dut. Bertoko teknikarien laguntzaz aukeratutako abestiak banan-banan entzuten dira: Los Polares, Los Calis, Eskorbuto, Parabellun...
Bukaeran galdera pare bat eta txaloak. Antolatzaile apartak kataluniar hauek. Atseginak harremanetan,  serioak tratuetan.      



2017(e)ko martxoa 16, osteguna

SUPERKALI FRAGILISTIKO




Pamela Traversen “Mary Poppins” ipuina, Walt Disneyren gogokoena zen txikitan.
Gauero ezinbestekoa zuen loak hartzeko orduan.
Handitan, umeentzako pelikulen industriarik erraldoiena eraiki zuenean, haurtzain magikoaren istorioa zinera eramatea obsesio huts bihurtu zen harentzat.
Baina hasiera batean erraza zirudiena (zeinek esaten dio ezetz sosa pilo bati?) bere biziko erronkarik gogorrena bihurtuko zen.
Hogei urte behar izan zuen Mickey Mouseren egileak idazlea konbentzitzeko. Pamelari ez zitzaion batere gustatzen iparramerikarraren estiloa, eta argi zuen, gauza guztien gainetik, ez zituela bere pertsonaiarik kuttunena marrazki bizidunetan ikusi nahi.
Baina Waltek ez zuen erraz amore ematen. Londresen bizi zen idazlearen iritzia aldatu nahian, bere inperioa bisitatzera gonbidatu zuen. Los Angelesen, elkarrizketa luzeak zirela medio, Dysneyk benetako aktoreen pelikula bat egitea onartu zuen eta ontzat hartu zuen baita ere Pamela berak prozesu osoa gainbegiratzea. Traversek behartuta, ezinbesteko klausula bat sinatu zuten: idazlearen gustukoa ez bazen, pelikula sekula ez zen inongo zinematan proiektatuko.  
Egun horiek bizi izan zituztenen arabera, Traversen jarrera ezin itxiago eta gogorragoa izan zen. Ez zuen gustuko musikala izatea, Dick Van Dyke aktorearen aukeraketaren kontra agertu zen hasieratik, eta marrazkien erabilerari -nahiz eszena gutxietan izan- ezetzik bortitzena eman zion.
John Lee Hankock-en 2013ko “Saving Mr.Banks” filmean egun horietan gertatu ziren gora-behera guztiak islaturik daude.  Emma Thompsom  ezin hobeto aritu zen protagonistaren paperean, “victoriar” portaerak erakutsiz. Egunez egun talde osoaren lana hankaz gora jartzen zuen idazleak, eta azkenean, guztion etsipenerako, Londresera itzuli zen emisio eskubideak sinatu barik.
Walt Dysney bera bidaiatu zen Londresera azken ahalegina egitearren. Ordurako, eta beti pelikularen bertsioan, marrazkien magnateak informazio gehiago zeukan: Pamela Travers-ek oso haurtzaro gogorra bizi izan omen zuen Australian -bere jaioterrian- eta bere aita banketxe batean zeukan lanetik bota zuten, alkoholarekin izandako arazoak zirela medio, MaryPoppins ipuinean Mr Banks izeneko familiako aitari gertatzen zaion legez. “Zuk eta biok fantasia bitartez errealitatea birmoldatu nahi izan dugu. Utz iezadazu niri ere halakorik egiten, Travers andereñoa...” eskatu omen zion Dysneylandiaren sortzaileak...
Nola edo hala, 1964. urtean “Mary Poppins” film luzea, lehen aldiz eman zen Los Angelesko premier batean eta ordutik hona, Julie Andrewsek antzeztutako pertsonaiak bizirik jarraitu du belaunaldiz belaunaldi umeen bihotzetan.
Oso txikia izanik, amak Santurtziko “Consa” zinemaren inauguraziora eraman ninduen pelikula ikustera eta oso bizirik daukat oraindik nire baitan jasotako talka: parkeko marrazkiekin egindako kanta eta dantzak (psikodeliari buruzko nire lehenengo ikasgaia) , kedar-garbitzaileen mundu magikoa, airean zintzilik tea hartzen zuen lodikotea...
Aitatasunaren ondorioz dozenaka haurrentzako zinta ikusi beharra izan dut, eta nire uste makalean, oraindik ere Maryk ez du konparatzerik. Nire harridurarako, gaur egungo txikien gustukoa izaten da baita ere. Hogei urteko ahaleginak merezi izan omen zuen.
Superkalifragilistikoespialidosoooo...   









2017(e)ko martxoa 9, osteguna

LARUNBAT INAUTEAN



Etxetik irtetean, kalean inauteriak pil-pilean daude. Egia esan, pozten naiz horrenbeste ume mozorroturik ikusteaz, dagoeneko nik ez baitut ume txikirik etxean. Amaitu dira niretzat burukomin egun horiek: “Ikastolan esan digute Hansel eta Gretelen mozorroak jantzi behar ditugula”, “Aita, zuk badakizu Mielotxinez mozorrotzeko zer egin behar dudan?”...
Umeak gaztetu egin zaizkit eta orain euren kabuz mozorrotzen dira euren jaietara joateko. Atzean gelditu dira etengabeko desfile eta erakustaldiak; azken orduko aztoramenak eta hurrengo egunetan hain ohikoak ziren katarro edo gripeak. Eta atzean geratu da, baita ere, alderik okerrena: “Aita, gainerako gurasoak mozorrotuta joango dira ikastolako festara, zergatik ez zara zu ere mozorrotzen?”. Sentitzen dut, baina, errespetu osoz... gorroto ditut bete beharreko jaiak.
Horrelako matrakak aldera utzita, orain beste lasaitasun batez ikusten ditut besteen inauteri jantziak.
Metroko bagoian algara koloretsu batek lagundurik noa nire geltokiraino. Printzesak eta super-heroiak nagusi dira txikien artean. Nerabeek, beti bezala, gustuko dute taldeka janztea: untxiak hemen, apaizak hor, Asterixen herritarrak han. Nire aurrean eserita Jaungoikoa omen dago, izara batez jantzita, triangelu bat buruan eta keinuka dabilen bihotz argidun batez.
Portugaleteko Errepelega auzoan dago nire jomuga. MCD taldekoek Adimusik musika eskolan jotzen dute gaur. Bizkaiko punk-rock talderik zaharrenetariko bat berriro ikusteko parada. Bertoko auzo giroan maskarada ere nabaria da. Emanaldiaren ikusleen artean moja bizardun bat (abesti guztien leloak taldeko abeslariak baino ozenago errepikatzen dituena), ia bi metroko Angus Young bat, Ramones talde osoa ume txiki jantzian, eta, nolabaiteko Beyoncé bat ere bai... Barre eta topo egite artean, gaua espero nuen baino askoz gehiago luzatu da.
Itzuliko metroan, zenbait ordu beranduago, lehengo alaitasuna eta kitzikapena erabat desagertu dira. Umeen arrastorik ez da geratzen eta orain ez da horren erraza ezberdintzea untxiak edo kanguruak edo tenis pilotak diren, peluxe ziztrin horiek janzten dituztenak. Avatar pelikularen protagonistak Bob Esponjaren lepoan egiten du lo eta bai... hor nonbait ikusi dut lehengo Jaungoikoa, bazter batetan makurturik eta burua belaun artean hondoratuta. Bihotzeko argia amatatu egin zaio.
Biharamuneko sofan, telebista aurrean, mozorroek erortzen jarraitzen dute. Bat batean Donald Trumpi “bere herrialdean bakarrik” agindu nahi duela entzuten diot (baina ez da horren garbi geratzen, zertarako irabazi nahi dituen, bere herrialdetik at antolaturiko gerra horiek guztiak). Aznarrek dagoeneko ez omen du katalanez lagunartean hitz egiten eta euren autonomia bertan behera desegitearen aldeko bihurtu da. José María Gonzalez “Kichi”, Podemoseko Cadizeko alkateak, orain dela urte pare bat antimilitarista sutsua zenak, orain “jateko plater bat mahai gainean jartzea” erabateko lehentasuntzat hartzen du, nahiz eta horretarako, Saudi Arabiarako gerraontziak egin behar izan.
Nik neuk ez dut inolako zerikusirik, atzo horren “alaitsu eta borrokan kementsu” dantza egiten zuenarekin. Nire zigortutako burmuinaren ertzen batetik Celia Cruzek abesten dit berriro ere : “Nooo/ no hay que llorar/ que la vida es un carnaval/ y las penas se van cantando”...