2016(e)ko abuztuak 30, asteartea

TROTSKIREN GARRASIA

"El Asesinato de Trotsky" pelikularen kartela.
1940. urtean gaude. Hitlerren tropak Parisen sartzear daude. Bere zabalkuntza kanpaina, Europan zehar, harrigarri arrakastatsua suertatzen ari da. Europa erdia bere eskuetan dago eta ia muniziorik gastatu barik.
Jacques Mornard izeneko gazte belgikarra -Parisen bizi den arren- kezkati dabil gertatzen ari denarekin. Aberaskumea eta negozio-gizona izanik, Jacquesek ez du inoren alde borrokatu nahi, ezinbestean datorren gerra horretan.
Azken bolada honetan, gazte belgikarra Silvya Ageloff, Ipar Amerikako neska konkistatu nahian dabil. Inork ez du ongi ulertzen horrenbesteko interesa. Sylvia ez da batere polita eta troskistatzat du bere burua. Jacquesek ordea, itxura aparta omen dauka eta dioenez, ez du inongo interesik komunisten arteko iskanbilak ulertzeko.
Behin ezkontzeko hitzemanda, bikotea Ameriketara doa. New York eta Mexiko DF artean idilio aparta biziko omen dute.  Mexikoko hiriburuan, Sylviak Leiv Davidovich Trotskyri sarri egiten dio bisita. Emakume ospetsua da Estatu Batuetako troskisten artean eta beti dago prest atzerriratuari laguntza eskaintzeko.
Bizitza ez da erraza errusiarrarentzat. Moskutik Joseph Stalinek bere etsairik handiena izendatu du eta heriotza-mehatxuak (eta saioak) nonahitik heltzen zaizkio.
Zehaztu gabeko negozioak aparte, Jacquesek prentsa artikuluak ere idazten ditu. Bere emaztegaiaren bitartez Trotskik berak izkribuak gainbegiratzea lortzen du pare bat aldiz.
Oso istorio ohikoa. Baliteke arrunta izatea ere. Baina ezkutuan, ikaratzeko moduko errealitate bat dauka: Jacques ez da belgikarra, katalana baizik, eta bere egiazko izena Ramon Mercader da. Bere idilioa antzerki hutsa da. Sobietar zerbitzu sekretuek antolatutako iruzurra da, helburu bakar batekin: Trotskiren konfiantza irabaztea eta une egokian hari bizia kentzea.
Sobietar inteligentziak, Espainiako guda garaian bereganatu zuen Ramon. Bere profila ezin egokiagoa zen: arrakalarik gabeko komunista, loria lortzeko ametsak zeuzkana, Moskutik heldutako aginduak obeditzeko prest.
1940ko abuztuaren 20an, zorigaiztoko misioa burutu zen. Ramon Mercader, jagole  guztiak agurtu ostean, etxean sartu zen, idatziak poltsikoan zeramatzala. Besoan tolesturik, gabardina bat zeukan eta horren barruan, bere arma: errusiar iraultzailearen buruan iltzatuko zuen pioleta. Garaiko prentsan argitaratu zenez, Trotskik artikuluan zuzenketak egiten zituela jaso zuen kolpea, zerbait esateko bere burua itzuli zuenean hain zuzen. Ramonek ez zuen sekula bere burutik aldenduko Trotskik botatako garrasi ozena.
Hurrengo egunean -gaur 76 urte betetzen dira- “Iraultza jarraitua”ren idazlea zendu zen, Mexikoko ospitale batean. Ramon Mercader atxilotua izan zen eta hogei urteko espetxe-zigorra bete zuen. Behin kartzelatik irtenda, Sobietar Batasunak bertan bizitzeko baimena eman zion. Bere azken urteak Kuban igaro zituen. Era horretan, egiazko sozialismoa nolakoa zen bizitzeko aukera izango zuen. Gizarte-eredu horien aldeko bilakatu omen zen hiltzailea.
Estalinismoaren garaian, hogei milioi gizakume hil egin zituzten. Iraultzaile askoren ametsa, gaur egun inork aldarrikatzen ez duen amesgaizto bihurtu zen. Nolanahi ere, ezberdintasunaren kontrako borrokak bizirik dirau. Izango al da gizateria iraganaren akatsak gainditzeko gai?


2016(e)ko abuztuak 17, asteazkena

AURP-EGIAK

Politikan ere, aurpegia arimaren isla izaten da.

Politikan ere, aurpegia arimaren isla izaten da. Stalin, Hitler, Trump edo Putinen argazkiak ikusi besterik ez dugu egin behar hori baieztatzeko.    
Trantsizio garaiko aurpegia, Adolfo Suarezena izan zen. Irudi serio eta ongi orraztua zen berea, baina haren seriotasunak ez zuen haserrea islatzen, lasaitasuna baizik. Irribarrea gutxitan erakusten zuen arren (garai gogorrak ziren), tolesgabea zirudien. Erregeak Suarez presidente izateko izendatu zuenean, erregimenaren historialariak, Ricardo de la Ciervak, esaldi handiuste hura bota zuen: “Zer akats, zer neurrigabeko akats!”, baina gaur egun erabat onartua ematen du erabaki ona izan zela, neurrigabeko erabaki ona. Agintari horren irudia, demokraziaren lehenengoa, garai berriek eskatzen zutena zen hain zuzen: gaztea, duina, elkarrizketazalea eta moderatua, nahiz, era berean, dena errotik eraldatzeko prest egon. Ducados erretzaile amorratua izatearena ez zen orduan gaizki ikusia, aitzitik, klase ertaineko herritar espainiar askorekin lotzen zuen. Garai hartan Euskadiko aurpegia Garaikoetxearena zen, zeinean batzen baitziren seriotasuna, harrotasuna eta mendeetako aldarrikapena.
Geroago Felipe Gonzalezena etorriko zen. Suarezen zurruntasuna aldera utzita, Feliperekin panazko jakak eta koadrodun alkandorak nagusituko ziren. Gainera denboraldi honen aurpegia bikoitza genuen: alde gazte eta ederra Feliperena eta beste bat itsusiagoa eta haserretua, AlfonsoGuerrarena, beti bere abizenari ohorea egiteko prest. Euskal-Powerren aurpegia zen orduan Jose Antonio Ardanzarena, aro berriaren ezaugarriak islatu behar zituena: Jaurlaritzan sozialistekin batera zeuden nazionalistak, eta, besteak beste, bi arazo handiei aurre egin behar zieten: krisiari eta berunezko urteetako hilketei.
Diru-janaren aroa ("pelotazo" izenarekin bataiatu zena),  Aznarren eskutik etorriko zen. Nahiz eta bibote baten bidez saiatu, ezinezkoa zen bere keinu horri benetako seriotasuna ematea. Jose Marirekin batera esperpentoa heldu zen Moncloara. Beharbada, hoberen definitu zuen irudia George Bushekin egindako argazki ospetsua izan zen: biak harroputz, euren botak mahai gainean jarrita.  
Zapateroren irudiak beste “jite” bat omen zeukan. Baina hasieran duintasuna erakusten zuena nahiko aurpegiera patetiko bilakatu zen, kimu berdeen motoa alferrik saltzen saiatu zenean. Bitartean gure lehendakariaren keinua berriro ere bena eta hantustetsua egiten zitzaigun. Lizarra-Garaziko akordioarekin batera Ibarretxeren plana zetorren. Broma gutxi horrekin.
Patxi Lopezen harridura aurpegia ziztu bizian Ajuria-Eneatik igaro ondoren, Urkullurena dugu: irudi gogorra, harrizkoa, Rushmore mendian izateko modukoa. Horrenbeste urte egunkari guztietako azaletan berri txarrak ematen agertu ostean, oraingo euskal irudia askoz instituzionalagoa da, beste batzuentzat uzten dira orain izualdiak eta bukaera ezustekoa duten abenturak.
Bitartean, Madrilen, Rajoyren ezinezko irudia ezinbestean betikotzeko arriskuan dago. Orain dela urte gutxi, inork ez zuen beraren aldeko apusturik egiten eta orain, ustelkeria independentismoa baino errazago barkatzen  den herrialdean, inor guztiz konbentzitzen ez duen irudi hau dugu. Aurpegi tragiko eta halere komikoa, sendo eta halere arina. Badaude batzuk oraindik ere jaietan egongo direnak beren garaipena ospatuz: Intermedio saioaren taldekoak.      











2016(e)ko abuztuak 11, osteguna

PRONO

Porno pelikula baten grabazioa
 Gaztelaniazko CNNren webgunean irakur daitekeenez, “porno” da interneten gehien bilatzen den hitza, eta “prono” -agian urduri bilatzean klikatzen dena- bigarren postuan dago. Aurtengo ekainaren 28an, adibidez, “Brexit” hitzak estatistika hori apurtu zuen. Honelako aldaketak unean-unean gertatzen dira, gizartean pil-pilean dagoen gairen batean interes berezia adierazten duenean jendeak.
Orain dela hiru hamarkadatxo “kodifikatua” zegoena, telebista kanal bakar batean, edo ezkutuan alokaturik bideoklubean, orain libre eta edonoren esku dago, bi “kliketara” interneten.
Hori bai, modu irekian igortzen duten telebista kateetan, orain debekatuta dago, baina ez da arraroa horietako tele-paketeren batean atzerriko kate batetik emandako porno zintaren bat aurkitzea.       
Klik-klik eta ipurdi bat behin eta berriz zaplatuta. Klik-klik eta sartzea sinestezina ematen duena, nola sartzen den ikusi. Klik-klik eta begiratu! Hor duzu Torbe, ekialdetik ekarritako azken fitxaketaren bat dastatzen.
Amaigabeko menuak gustu eta bizio guztien zerbitzura. Milaka partitura, mundu osoan zehar jotzen den eltzagor kontzertua zuzentzeko.
Nire belaunaldiko txikiok “puta” hitza bilatzen genuen hiztegian. Horren bilaketa morbosoa, subertsioaren gaindia zen guretzat. Egungo umeek ez dute problema handirik sado-masoko pelikulak bi klik horien bidez ikusteko. Ikerketa ezberdinek emaitza ezberdinak eskaintzen dizkigute, baina joera batzuetan denak daude ados. Urtez urte porno orrialdeei bisita egiten dieten gaztetxoen kopurua goraka doa.  Gizonezkoen gauza da gehienbat, nahiz eta emakumezkoen kopurua ere handituz joan. Onanismoa da helburua. Pelikula mota hauek ez dira ia inoiz osorik ikusten.
Munduko bigarren porno-ataririk garrantzitsuenak, PornHub izenekoak, orain dela gutxi argitara eman ditu bere datuak. Horien arabera Espainia da hamargarren herrialdea kontsumitzaileen zerrendan. 800.000 espainiar herritar sartzen dira egunero orrialde hauetan. Lehenengo hiru postuetan Estatu Batuak, Britainia Handia eta Kanada daude.
Nolanahi ere, argi dago ohitura berri bat dela. Sekula ez da pornografia horren eskura egon eta urteak pasa beharko dira belaunaldi berrien sexualitatean zer eragin izan dezakeen jakiteko. Momentuz argi dago modaren munduan erabat sarturik dagoela, eta, feminismoak berak ez du jarrera bateratu bat erakusten horren aurrean.
Deigarria izan zen, adibidez, Chrissie Hynde-k, Pretenders taldeko abeslariak, iaz sortutako iskanbila gai honen inguruan. Elkarrizketa batean honako perla hau bota zuen: “Nire ustez pornografikoa da, kuleroak erakutsiz dantzan eta abesten bazabiltza emanaldietan. Esan gura dudana da, sexua saltzen ari bazara, orduan ezin duzula esan musikaren aldeko feminista zarenik, zeren nire iritzian, neska koxkorrak asko nahastu baitaitezke horrekin”. Miley Zyrus eta antzeko artistei buruz ari zen Chrissie eta mota askotako erantzunak jaso zituen, ia guztiak (aldeko eta kontrakoak) oso era sutsuan botatakoak.
Alde batetik, eraso sexisten kontrako kontzientzia geroz eta zabalduago dagoela ematen du, eta bestaldetik, inoiz ez da horren erraza izan halakoak pantaila batean ikustea. Klik-klik: taldean egindako bortxaketa. Klik-klik: “Lan bat lortzeko erarik errazena”. Klik-klik: “18+1 (nahiz askoz gazteagoak eman)”. Klik-klik: “Ikasleak diru truke kalean txortan”...
Ez al du merezi tabakoak edo animalismoak izaten duten eztabaida?    



    

2016(e)ko abuztuak 5, ostirala

NI NINTZEN PASTAFARI

Bobby Henderson "Pastafasismo" izeneko erlijioaren sortzailea
Facebooken ikusitako burutazioa: “Erlijio guztiek jainko estralurtarra dute eta beti dago oso kezkatuta larrua jotzeko gure ohiturarekin”. Txantxa bai, baina irribarrea izozteko modukoa. Badaude beste ezaugarri batzuk erlijio gehienetan errepikatzen direnak: frogatu ezinezko zutabeetan oinarritzen dira; fede itsua dute ardatz; hil ondorengo sariak eta zigorrak iragartzen dituzte, lurreko bizitzan portatu zaren eraren arabera; emakumeek bigarren mailan jokatzen dute hierarkietan, baina lan gogorrak egiteko orduan lehenengo ilaran egoten dira; eskoletan txiki-txikitandik ikasten dira eta hainbat herrialdetako historian zehar gudak eta sarraskiak izan dituzte aitzakiatzat. Hori bai, gizakion arteko maitasuna eta karitatea  predikatzeko ohitura dute. 
Estatu Batuetan -eta adi, gehiegitan ispilua baitugu- aldiro kreazionismoa eta espezieen eboluzioa irakaskuntzan parekatzeko saiakerak izaten dira. Horietako batean, George W. Bushen legealdian, umorezko erantzun modura “pastafarismoa” izeneko erlijioa sortu zen. Sinismen guztientzat errespetua eskatzen bada, eta zientziak egun frogatutzat ematen duenarekin partekatzen badira, zergatik uko egin norbaitek asmatutako erlijio berri bati?               Bobby Henderson izeneko fisikoak 2006. urtean idatzi zituen pastafarismoaren printzipioak, horietako ekimen bati aurre egiteko. Hendersonek eskutitz bat idatzi zion Kansasko Hezkuntza Kontseiluari. Idatzian errespetu osoa eskatzen zuen bere fedearentzat eta -jakina- irakaskuntzan besteen parean sartzea. Bere ustez jainko sortzailea espageti haragi-boladuna da (Espagetien Munstro Hegalaria), eta euren Elizan dogma bakarra da dogmarik ez izatea, Espagetien Munstro Hegalari ikusezinak unibertsoa sortu zuen mozkor baten eraginez; horixe bera da munduak horrenbeste akats izatearen zergatia.
Amorrualdia besterik ez zela zirudiena mundu osoan zehar zabaldu zen, antzeko egoeratan argudio modura erabiltzeko, inposizioen aurka. Zenbait “pastafari” iraztontzi bat buruan ezkondu dira Hego Korean (horixe baita pastafarien janzkera) eta bai Austrian bai Txekian zenbait morroik pasaporteko argazkietan horrela lortu zuten agertzea haien aldeko epai baten ondorioz.  
         Egun, sinestezina dirudien arren, Polonia eta Zeelanda Berrian, legez onartuta dago beste sinesmenen artean eta sareari begirada bota eta gero, argi dago bola hau (espageti-haragizko bola hau) geroz eta handiago egiteko bidean dagoela. Izan ere, honen inguruan agertzen diren berriak begiak igurzteko modukoak izaten dira. Hona hemen azkenetariko bat: Joan den otsailetik ‘pastafari’ errituaren araberako ezkontzek gainerakoen balio bera izango dute Zeelanda Berrian. Egia da, baita ere, bertan legeak oso malguak direla erritu ezberdinetako ezkontzak baimentzeko orduan eta erlijio berri honek hartu duen errekonozimendua bazutela aurretik, besteak beste, druidismoak edo zientziologiaren jarraitzaileek. Herrialde honetako “Ramen” (Abade) nagusiak horrela zioen: “Tolerantzian eta pentsamendu arrazionalean sinesten dugu, eta uste dugu aldaketa eragin daitekeela barretik eta umoretik, eta ez erlijio indarkeriatik”.
Jaungoiko bat izango balitz, ezbairik ez, gainerako erlijioak baino askoz atseginagoa izango litzateke hau. Konbentzitu naute. Egin dezagun otoitz.


       

2016(e)ko uztailak 31, igandea

BERRIKUSI MAKUSI

Planet of the Apes pelikularen une bat
Txikitan ezagutu nuen herrixka, handitan berriro bisitatzean... erabat txikiago sumatu nuen. Nire aitona-amonen herriko kaleak eta pasealekuak, bere garaian amaigabetzat nituenak, orain kantoi txikiak eta ibilera labur bihurturik zeuden. Halako fenomeno bitxiak urrun geratzen dira gure oroipenetan. Entzuten dugun musika, irakurtzen dugun literatura, gure munduari begiratzeko era ere, denboraren poderioz eraldatzera kondenaturik omen dago. Honen harira, telebista-kate pakete berri horietako bat etxean ezarri eta gero, behin baino gehiagotan, aspaldian gustuko izan nituen pelikulak berrikusteko aukera izan dut.
'Blade Runner' ikustean eta berriro ere zer pelikula aparta den baieztatu ondoren, etorkizuna zein 'antzinako' geratu den sumatu nuen. Pelikularen erakusleihoetan ikus zitezkeen telebistek, esate baterako, ipurdi galantak zituzten... Horrelako zerbait gertatu zitzaidan, baita ere, 'La naranja mecánica' filma mitikoarekin berriro topo egitean. Horren inguru futurista horietan idazteko makinek bizirik diraute (oso pop itxurakoak hori bai) eta ez da inondik ikusten ordenagailurik. Ez nuke esango nik, gaizki zahartu denik, eta gaur egun, horrenbeste urte igaro arren, nahiko itxura modernoari eusten dio. Beethovenen musikak denboratik at dagoen itxura ematen dio eta erakusten duen bortxakeria maila Tarantinok berak sinatuko luke.
Zeharo zaharkiturik geratu direnen artean, Charlton Heston izar zuten guztiak: 'Marco Antonio y Cleopatra', 'Julio Cesar', 'El Cid', 'Ben Hur', 'El planeta de los simios'... agian txikiegiak ginelako edo, orduan ez ginen ohartzen, baina gaur egun, gure pantailetan berriro agertzen direnean, ikaragarriak egiten zaizkigu orrazkera zurrunak, makillaje susmagarriak –pentsaezinak Erdi Aroan edo lurreko paradisuan– eta batez ere arraza hautaketak. Horrelako pelikula 'historikoen' arabera, arraza zuria bakarra izan da munduan mendeetan zehar. Beltzak edo ekialdekoak orain dela denbora gutxiko asmakizuna omen dira. Batzuetan, berriro bisitatzean, ez duzu inondik ere ezagutzen aspaldian ikusitako pelikula hori. Horrelako zerbait gertatu zitzaidan 'El planeta de los simios' zintarekin. Lehenengo eszenan Charlton Hestonek erre egiten du espazio-ontzi baten barruan, bere burutazioak kontatzen dizkigun bitartean. Planetara helduta, gizakumeak tximinoek zapalduta daudela ohartuko dira eta –sorpresa– gure gizakideen artean ez dago ez beltzik ez asiarrik, eta zapaltzaileak, aldiz, oso matxango beltzak dira.
Deitu nazazue konspiranoiko, baina bigarren bisita honetan nahiko kutsu arrazista sumatu diot. Garai batean normaltzat hartzen duguna erabat jokoz kanpo iruditu ahal zaigu denboraren poderioz. Horixe bera da 'Rebeca' filmarekin berriro topatzean gertatu zitzaidana. Hor gertatzen dena ez da benetako maite-kontu bat. Gizonezko protagonistak (heldua eta aberatsa) hasieratik neska (pobrea eta askoz gazteagoa) eskuratzea erabakitzen du. Hor ez dago inongo gorteiatzerik: jauntxoak nahi du, jauntxoak lortzen du. Egia esan, bere garaian oso gustuko izan nuen pelikula, bigarren buelta honetan nahiko amorragarria irudituzait. Nire literatura maisuak, batxilergoan, Julio Cermeñok, hala esan zidan: liburu hauek handitan irakurriz gero, beste liburu bat irudituko zaizue, zuek beste pertsona batzuk izango zarete eta.

2016(e)ko uztailak 19, asteartea

NOT COOL


Paul McCartney bere Madrilgo ekitaldian
1967. urtean, munduan izan den talderik eraginkorrenak, The Beatlesek, “Seargent Peppers” diskoa argitaratu zuen. “When I’m Sixty Four”abestian, John Lennonek bere erretiroa nolakoa izango zen irudikatzen zuen: pozik biziko zen biloben zainketan eta udaro “cotagge” bat Wight uhartean alokatuz. Hirurogei urtekoen bizimodua, hirugarren adinekoa zen nolabait. Joan den hilean Paul McCartneyk Madrilgo Vicente Calderon estadioa mukuru bete zuen, musikariak hirurogeita hamalau urte betetzen zuen hilean hain zuzen. Lagun batek esan didanez, malko bat baino gehiago somatu zen tartean, berrogei mila eztarrik “Hey Jude” kantua aho batez jarraitzen zuten bitartean.
Ia konturatu barik 1960ko hamarkadako gazteria... zahartzarora heldu da. Bidean geratu dira asko, HIESA, heroina, minbizia, istripuak eta beste hainbat arrazoi direla medio, baina azken finean, askoz gehiago ziren aurreko belaunaldietan bidean geratzen zirenak. Ezinbesteko legea da, bai, gaztetasuna uste dugun baino azkarrago pasatzen da beti, baina hirurogeiko hamarkadan, lehenago inoiz ez bezala, gaztetasuna gurtua izan zen.
Hamarkada hartan, besteak beste, Erresuma Batua ezinbesteko erreferente bihurtu zen Europa osoan. Garaiko hogeitaka urtekoek ez zuten jada poeta tristerik ez kantautore existentzialistarik bilatzen. Lehenengo aldiz, belaunaldi askotan zehar, urte horietako gazteek bazuten gastatzeko sosik eta euren arbasoek ezagutu ez zuten zerbait: dibertitzeko eskubidea. Europa nekatu eta zaharkitu batean, modernotasun gosea zegoen: Beatles, Rolling Stones, Carnavy Street, minigonak, Wight irlako jaialdia, psikodelia, Mary Quant, Monthy Piton, Bobby Charlton... gerra osteko depresioa ahazteko irrikan zeuden eta munduko gazte askoren begiak pil-pilean zebilen Londres hiriari begira jarri ziren.
Besteak beste gai honetaz ari da Nick Hornbyren azken eleberria, “Funny Girl”. Nola kudeatu zahartzaroa zure belaunaldiko ikurra gaztetasuna izan ondoren. Honela dio liburu honen paragrafo batek:
“Zentzugabea zen zahar bihurtzea -pentsatu zuen Sophiek- zentzugabea eta okerrekoa. Agureen oroimenak zuri-beltzean ziren eta horietan gerrak, kabaretak, gaixotasun ikaragarriak eta kandelak agertzen ziren. Beraren oroimenak, ordea, koloretsuak ziren eta horietan ozenki entzundako musika zegoen, eta diskotekak eta Marlon Brando gurinarekin”...
Horietako artista asko hirurogeita hamar urtetik gorakoak dira dagoeneko: Mick Jagger, Keith Richards, bizirik dirauen Beatles taldekoak, Marian Faithfull, Ian Anderson... Pete Thousend, Roger Daltrey – “hil nahi dut zaharra izan baino lehenago” abesten jarraitzen duena-...
Orain, horrenbeste jenderentzat ispilu izan den herrialdeak gugandik urruntzea erabaki du. 1977. urtean amorrua sentitu nuen Londreseko aireportuan“gainerako herrialdeak” izeneko ilara luzean jarri behar izan nuelako. Orain mundu osoa egongo da sarturik bigarren izendapen horretan. Britainia Handian nagusi bihurtu dira atzerritarrarekiko mesfidantza eta inperio zaharraren oroitzapena. Bere musika taldeak ere nekosoagoak bilakatu dira. Ez dira horren “cool” jada.   The Clashek abesten zuen legez:  “All that phoneyBeatlemania has bitten the dust” (Beatlemania faltsu horrek lur jo du).
                    

2016(e)ko uztailak 11, astelehena

BATERIA ETA KONTRABAXUA

Dee Dee Bridgewater Getxoko Jazzaldian
Udako lehenengo egun hauek heltzerakoan, ezinbestean gogora datorkit Pio Lindegaard-en oroipena. Aparteko pertsonaia honek jazza maitatzen irakatsi zidan. Ohikoa zen Radio Euskadiko estudioren batean kaskoak ipinita eta begi itxiak zituela bere jazz maitatua gozatuz ikustea. Nik ezagutu nuenean Piok agure atseginaren itxura zeukan. 'Batería y Contrabajo' saioa gidatzen zuen eta gustuko zuen, argi gorria itzalita ere, luzaroan bere pasioa zabaltzen irratian geratzea, nire eta beste hainbaten belarrien gozamenerako. Piok ez zituen gustuko musika eztabaidak. Gustu guztientzat errespetua erakusten zuen, baina, hori bai, Benny Carter, Pedro Iturralde, Count Basie edota Ella Fitzgerald-en tankerako izenak aipatzean beste distira mota bat sumatzen zitzaion begietan.
Bilboko kontsul izandakoak askotan zuen ahoan baieztapen hau: «musika guztietan dago onik eta txarrik, baina jazza askatasuna da, horretan ez du alderatuko zaionik». Piok esandakoak guztiz konprenitu nituen Donostiako jazzaldira lehenengoz joan nintzenean. Ez zen gertatu ospeko izen baten zuzenekoa ikustean, baizik eta kale gorrian. Urrutiko herrialdeetatik etorritako musikariak hondartzako ibiltokian elkartzen ziren eta haien artean, agur bat apenas partekatu ondoren, musikaz osatutako elkarrizketei ekin zieten. Horrelako zerbait bizi izan dut, baita ere, luzaroan Getxoko jazzaldian, batez ere ordu txikietako emanaldietan, Irish pubean inprobisazioak egiten diren saioetan. Oinarriak berdinak dira guztientzat, baina haien arteko kimika ez da beti berdina. Elkar ulertze magiko hori pizten denean, aurpegietan marrazten zaie. Ezusteko ezkontza hori –Piok azaltzen zidanez– jazzean bakarrik gertatzen da.
Beharbada horren gozo sentitzeagatik jazz musikari askok nahiko sasoi ona erakusten dute, berdin dio zein helduak diren. Ikaragarria, adibidez, joan den egunean Dee Dee Bridgewater-ek Getxon eman zuen kontzertua. Itxurakeria izpirik ere ez zen sumatzen han, bi ordu eta gehiago jo eta ke aritu ondoren, musika munduan jaioberria bailitzan.

Are sinesgaitzagoa, joan den Aste Santuan Madrilen bizi izan nuena. Clamores izeneko areto mitikoan Pedro Iturralde saxofonista zegoen iragarrita. Laurogeita bost urte beteta izanik, izango al zen benetan aukera egokia? Nolanahi ere, Pio jaunak sekula ez zidan barkatuko. Barrura sartu behar. Eta bai, merezi zuen. Oholtzan agertzean, bere ibiltzeko era geldiak pista faltsuren bat eman ahal zigun arren, laster, hasieratik poltsikoan zuen entzuleria baten aurrean sasoian zegoela erakutsi zuen. Ordu eta laurdeneko emanaldi batean zehar etxeko marka duten piezak errepasatu ondoren, taldea osatzen zuen hirukoteak alde egin zuen –astiro-astiro berriro ere– aldagelarantz. Bisa eskatu zitzaion, baina ez oso era sutsuan. Azken finean adineko gizona da eta han geundenok –apustu egingo nuke– nahiago genuen ez abusatzea.
Baina, bai, berriro agertu ziren eta Pedrok toalla bat eskuan, honela esan zigun: «Zuen baimenarekin, orain tresnaz aldatuko dut». Jarraian ikusteko aukera izan genuena, sin-es-te-zi-na izan zen. Pedro Iturralde bateria jotzen bere bizi osoko musika tresna izango balitz bezala. Horrezkero, denok zutik jarrita, bai txaloaldi ikaragarria eta luzea jaso zuena. Dee Dee Bridgewater-ek Getxon leunki abestu zuenez: «Music is the magic of a secret world». Eskerrik asko, Pio Lindegaard jauna. Agur eta ohore. Bateria eta kontrabaxuko zeru bat opa dizut.